Tarım ve Orman Bakanlığı, 7 Ocak 2025 tarihinde yayımladığı yönetmelikle pestisit limitlerini AB standartlarına uyumlu hale getirdiğini duyurmuştu. Yönetmelikte, geçiş süreci kapsamında bu tarihten önce üretilen ürünlerin raf ömrü boyunca piyasada kalabileceği belirtilmişti. Ancak AB ülkelerinden gelen uyarılar, bazı ürünlerde ciddi kalıntı ve güvenlik sorunlarının sürdüğünü ortaya koydu.
Farklı ülkelerden peş peşe bildirimler
11 Nisan: Almanya, Türkiye’den ithal edilen üzüm yapraklarında beş farklı pestisit tespit etti. Ürünler “potansiyel risk” nedeniyle piyasadan çekildi.
15 Nisan: İtalya, antep fıstığında aflatoksin limitinin aşılması nedeniyle ürünü “tehlikeli” olarak sınıflandırdı. Aynı gün Belçika, kekikte 14,9 kat fazla pirolizidin alkaloidi tespit etti.
Hollanda, incirlerde yüksek düzeyde aflatoksin ve okratoksin saptadı.
Slovakya, buğday ekmeğinde propiyonik ve benzoik asit tespit etti. Bu maddeler astım ve hiperaktivite gibi sorunlara yol açabileceğinden “potansiyel tehlike” kategorisinde geri çağrıldı.
17 Nisan: Almanya, kuru incirlerde okratoksin A'nın 3,3 kat fazla olduğunu; organik nohut ununda ise salmonella bulunduğunu açıkladı.
22 Nisan: Bulgaristan limonlarda chlorpyrifos-methyl pestisitini, Belçika çikolatalarda etiketsiz buğday alerjenini, İsviçre ise kurutulmuş maydanozda kereviz alerjeni tespit etti.
23 Nisan: Bulgaristan, limonlarda pestisit oranının 42,7 kat yüksek olduğunu bildirdi. Aynı gün İtalya ve Hollanda, kuru incirlerde aflatoksin seviyesinin tehlikeli boyutta olduğunu açıkladı.
24-25 Nisan: Almanya, organik kayısıda aflatoksin ve okratoksin; kurutulmuş nanelerde ise salmonella tespit etti.
30 Nisan – 5 Mayıs: Avusturya kabakta, Almanya kahve içeceğinde izinsiz ilaç kalıntısı ve mısır çerezinde zararlı glisidol; Yunanistan ise susamda salmonella buldu.
Tüketici sağlığı açısından endişe verici
AB Gıda ve Yem Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) tarafından bildirilen bu vakalar, Türkiye'nin ihracat ürünlerinde halen ciddi kontrol sorunları yaşandığını gösteriyor. Gıda güvenliği uzmanları, üreticilere hem AB standartlarına tam uyum hem de denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrısında bulunuyor.
